حسين بن حسن خوارزمي
مقدمة 21
شرح فصوص الحكم
از ساخته هاى كمال الدين حسين بن حسن خوارزمى مىباشد . معرفى نسخه ها و شيوهء تصحيح از شرح فصوص الحكم - كه ما در صفحات گذشتهء اين مقدّمه آن را از آن كمال الدين حسين خوارزمى دانستيم - سه نسخه به قرار زير موجود است : ألف : نسخهء دار الكتب قاهره نسخه ايست به خط نستعليق 27 سطرى كه به وسيلهء روزبهان فرزند همام هندى نور بخشى در 7 ج 1 / 900 كتابت شده است . اين نسخه به شمارهء 20 تصوف در دار الكتب قاهره موجود است و داراى 347 برگ مىباشد « 7 » . نسخه مزبور قديمترين نسخهء موجود از شرح فصوص الحكم مورد بحث است و نيز كاملترين آنها . اين نسخه در برخى از مواضع نم ديده و مخدوش شده ، و در پاره اى از موارد كلمات بسيار پيچيده و بد خط و ناخوانا كتابت شده است ، ولى بقياس با نسخهء دوم كم غلط مىنمايد . مصحح اين نسخه را بدليل كمال و قدمت آن در اين تصحيح اساس قرار داده ، و در پاورقيها و قسمت نسخه بدلها آن را با علامت « قا » نموده است . ب : نسخهء كتابخانهء گنج بخش دومين نسخهء موجود از شرح فصوص الحكم خوارزمى نسخه ايست به خط نستعليق و شكسته نستعليق 22 سطرى از سدهء يازدهم هجرى ، داراى 585 صفحه كه در كتابخانهء گنج بخش ( پاكستان ) محفوظ است « 8 » . آغاز اين نسخه با نسخهء قاهره اختلاف دارد ، بطورى كه در نسخهء مزبور بعد از حمد بارى تعالى و صلوات خاتم الأنبياء - صلَّى الله عليه و آله و سلَّم - چهار فصل در باب حضرات ذاتيه و مراتب كليه و اسماء و صفات و عوالم و مجالى و مطالع و كشف سرّ مبدأ و معاد آمده است . ج : نسخهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران 9516 . نسخه ايست به خط نستعليق ، داراى 362 برگ 21 سطرى ، گويا نوشتهء سدهء دهم هجرى . ديباچهء شارح و قسمتى از مقدّمه ازين نسخه افتاده است ولى بقياس با نسخهء گنج بخش ، صحيحتر و كاملتر است . ازين نسخه در قسمت اختلاف نسخ با علامت « دا » ياد كردهايم .
--> « 7 » فهرست مخطوطات 1 : 337 ، فهرست نسخه هاى خطى فارسى 1243 . « 8 » فهرست ج 2 ص 743 - 744 .